woensdag 16 september 2020

Bevers in kanalen

Gisteren viel het nieuwe kwartaalblad van de Zoogdiervereniging op de mat met een bever op de cover. Bevers in kanalen; Wat is de schade? kopte de cover. Lezen dus! 
Onderzoek bij Belgische kanalen moest aantonen hoe de bevers er zich gedragen, of er voldoende geschikte habitat is en of/welke schade ze veroorzaken. Ik vind het een warrig en veel te technisch verhaal. De onderzoeksresultaten vallen tegen, maar ondertussen zijn er wel 22 bevers verminkt met een zender in hun staart. Je maakt mij niet wijs dat een bever daar geen last van heeft. De informatie die het oplevert kun je ook krijgen als je wildcamera's gebruikt, veel veldwerk doet, goed je ogen en je neus gebruikt en soms zelfs je oren.

Tien jaar bevers volgen bij het Julianakanaal in Limburg leverde mij dezelfde conclusies op, namelijk: de habitat is soms minder geschikt, maar de bevers doen het ermee. Ze vinden altijd wel ergens een gat om een hol te graven of bouwen een burcht op de stenen. Is het voedsel in de directe omgeving op, dan verkassen ze. Ook vreten ze veel maïs en suikerbieten en zelfs graan. Ze brengen evenveel jongen groot als bevers elders.

De Vlaamse Waterweg DVW, beheerder van de vaarwegen, liet dit onderzoek uitvoeren. Ik ben benieuwd of Rijkswaterstaat in Nederland het gedrag van de bevers in de Nederlandse kanalen een beetje in het vizier heeft. Lijkt me goed om in de "gaten" te houden.



vrijdag 21 augustus 2020

Grote beverfamilie


Onlangs zag ik bij Maasbracht vanuit de kano 7 bevers lekker zitten schransen op de Maasoever. Natuurlijk filmde ik dat mooie tafereel. Bij bestudering van de filmbeelden telde ik er nog eentje bij, dus wel ACHT stuks!

maandag 13 juli 2020

Bever onderhoudt zijn dam met modder

Link voor film

Vele avonden vergeefs bij de dam zitten wachten, maar vanavond was het raak. 
De bever kwam zijn dam onderhouden met modder. 
Via de link hierboven kun je het zien.


Beverlezing en bevers spotten op 14 augustus




Mijn beverlezing/excursie van vrijdag 17 juli voor Natuurmonumenten is volgeboekt, maar op vrijdag 14 augustus is er een herkansing. Hou de website in de gaten en geef je op!

donderdag 2 juli 2020

Faunaschade aan gewassen

De uitgekeerde bedragen van schade door dieren veroorzaakt aan gewassen in 2019 is bekend. Als je deze tabellen bekijkt valt op dat ganzen het meeste geld kosten. 










In Limburg echter staan de das en het zwijn bovenaan. Huh....niet de bever? Nee, die staat landelijk ver onderaan en in Limburg pas op plek 5.





Maar schijn bedriegt. Het gaat hier alleen om schade aan gewassen (vooral maïs en bieten). Dat is bij bevers niet de grootste kostenpost. Ze veroorzaken ook natschade door dammenbouw en schade aan dijken en taluds door graverij. Dat is uiteraard in deze tabellen niet meegenomen. Als dat ook in de tabel van Limburg zou staan, dan denk ik dat de bever de top 5 zou aanvoeren.


Alles is relatief. Natschade valt nog te bezien; de bever kan juist een handje helpen bij het vasthouden van water. 



En als je de kosten door faunaschade vergelijkt met de kosten van hooligans, relschoppers, vandalen en meer van dat soort tuig, ja, waar hebben we het dan nog over?


Meer info? Kijk op: bij12.nl/monitor




woensdag 24 juni 2020

Bevers kunnen flink bijten



Het is nooit verstandig om een gestresst dier zonder bescherming te benaderen, zeker een bever niet. Je zou kunnen denken dat de bever als vredelievend dier niet gevaarlijk is, maar als hij zich bedreigd voelt kan hij flink bijten. Zijn voortanden zijn scherp als beitels.

Een tijdje geleden kreeg ik een berichtje van iemand die bij een reddingspoging onder de knie was gebeten door een bever, een wond opliep waarbij vijf hechtingen nodig waren en die na 3 weken nog niet was genezen. Ik schrok van het bericht en dacht als eerste aan een zieke bever, mogelijk besmet met tularemie (hazenpest). Dat bleek niet het geval gelukkig.

Het ging niet om een zieke bever, maar om een bever die ’s avonds om acht uur op een drukke weg liep in de buurt van Helmond. Ik vermoed dat de bever wilde verkassen tussen het kanaal en een achterliggende beek. De persoon in kwestie was bang dat het dier zou worden aangereden en heeft de auto dwars geparkeerd om de andere verkeersdeelnemers te waarschuwen. Na de poging de bever van de rijbaan te krijgen ging hij toch plotseling in de aanval, beet en verdween daarna weer in het kanaal.

Ik begrijp dat niemand graag ziet dat een dier voor zijn ogen wordt doodgereden, maar zonder bescherming er zelf op afgaan kun je beter niet doen. Bel zo nodig 114 (Red een Dier).

Het kan nog veel erger aflopen als je door een bever wordt gebeten. Zeven jaar geleden kostte dat het leven van een man in Wit Rusland. Met vrienden op weg naar een visstek zag hij een bever lopen en achtervolgde hem met zijn mobiele telefoon om hem te filmen. De film staat op YouTube. Je kunt zien en horen hoe de bange en gestresste bever ineens in de aanval gaat en de man in zijn bovenbeen bijt. De man is door een slagaderlijke bloeding overleden, zijn hengelvrienden waren niet in staat de bloeding te stelpen.


Denk dus drie keer na voordat je tot actie overgaat. Mocht je plotseling oog in oog komen te staan met een bever, hou je dan gedeisd of schuif langzaam achteruit.

In het water vlak bij een burcht of hol moet je niet zwemmen, zeker niet als er jongen zijn. Op deze manier is ook een hond wel eens gebeten. Een bericht van 3 jaar geleden over een vrouw die bij Culemborg door een bever werd gebeten tijdens het zwemmen werd niet door iedereen geloofd, maar ik had geen enkele reden om aan haar verhaal te twijfelen. Het was in de tijd dat er jonge bevers waren. 
Bevers kunnen bijten als ze zich bedreigd voelen, maar ook als schrikreactie.


Zoals bekend kunnen bevers ook elkaar tot de dood toe verwonden bij territoriumgevechten. Ik vond eens een stervende bever die onder de geïnfecteerde bijtwonden zat. Ik belde de boswachter die hem uit zijn lijden verloste. Ook dit jaar heb ik al enkele bevers met bijtwonden gezien (zie foto).  




Dat zal denk ik alleen maar vaker gaan voorkomen, nu de bevers steeds dichter op elkaar zitten met hun territoria. 





donderdag 4 juni 2020

Tularemie (hazenpest) aangetoond bij dode Limburgse bever

Bij een in noord Limburg dood gevonden bever is Tularemie aangetoond. 


Tularemie komt vrij algemeen in de wereld voor. Vooral knaagdieren en haasachtigen zijn gevoelig voor deze ziekte. De ziekte is bij mensen in Nederland zeldzaam. In de volksmond wordt vaak gesproken over ‘hazenpest’ en in Duitsland, wordt naast ‘Hasenpest’, ook de term ‘Nagerpest’ (Nager = knaagdier) veel gebruikt. In Duitsland, in de deelstaat Brandenburg, is al eerder tularemie bij een bever vastgesteld*, maar tot op heden was deze ziekte nog niet in Nederland bij een bever aangetoond.
De ziekte wordt veroorzaakt door een bacterie en kan ook een mens ziek maken, een zoönose dus. Daarom waarschuwde een medewerker van Waterschap Limburg me eerder vandaag al; heel attent. 
Ik kreeg en zag de afgelopen maanden meerdere meldingen van dode bevers. Deze dieren zijn niet onderzocht, de doodsoorzaken zijn onbekend. Bevers die, meestal na een lang lijden, door Tularemie sterven zien er uitgemergeld uit. 
Vind je een dode bever (haas of konijn), raak hem niet met je blote handen aan. Via deze link lees je meer over de ziekte.

Afbeelding van het internet geplukt van Dutch Wildlife Health Centre

vrijdag 29 mei 2020

Grazende bevers



Knagende bevers, takken schillende bevers enzovoort, dat zie ik mu al ruim 10 jaar. Maar wat nieuw voor mij is zijn grazende bevers.



Ik zie het steeds vaker. Natuurlijk zag ik ze al die jaren wel op de oevers scharrelen tussen de brandnetels en andere planten. Het is normaal dat ze in de zomer allerlei ander voedsel tot zich nemen om het karige winterdieet van takken en schors weer aan te vullen. Maar wat ik nu zie is toch anders; ze wagen zich zonder beschutting van ondergroei op taluds en grasvelden en lopen daar als koeien te grazen. 

Dit gedrag zie ik op de plekken waar nog maar weinig bomen en struiken staan, die zijn allemaal al door hen opgevreten. Omgeknaagde wilgen kunnen makkelijk weer uitlopen, maar op sommige plekken vreten de bevers harder dan de bomen groeien. 

In de tijd dat er jongen in de burcht zitten, en dat is nu, gaan de zogende vrouwtjes liefst niet al te ver van de burcht om zelf te eten en takjes voor de jongen mee te nemen. Maar sommigen moeten nu wel, ze wagen zich ver van de burcht om ook zelf aan voldoende voedsel te komen. Dit is één van de gevolgen van de verdichting: bevers wonen steeds dichter bij elkaar en het voedsel wordt schaars, vooral in de winter. Zie ook mijn vorige blog.








Hoeveel bevers kan het dichtbevolkte Nederland aan? 7.000, 8.000 of nog meer? De tijd zal het leren. 

Ecologen verzekeren me dat de natuur het zelf zal regelen. Als de dieren geen goede habitat meer vinden en steeds dichter op elkaar leven zal de populatie niet verder groeien, tonen studies aan. Door stress en voedselschaarste krijgen de vrouwtjes minder of geen jongen, dat bleek al in de Millingerwaard. 


Bij de locaties waar ik het nu over heb krijgen de vrouwtjes zeker nog wel jongen, ik zag dat ze zogend zijn. Hoe lang ze dit volhouden op een karig dieet? En vechten ze elkaar de tent uit? Nogmaals, de tijd zal het leren.

dinsdag 21 april 2020

Territorium vinden wordt steeds moeilijker


De situatie voor bevers wordt steeds nijpender, is mijn inschatting. Het is bijna onmogelijk om een eigen territorium te vinden voor bevers die het huis uit worden gezet. In mei worden de nieuwe jongen geboren en de jongen van 2 jaar oud moeten nu dus echt wegwezen bij hun ouders. Dat valt niet mee. Ik zie nieuwe bevervestigingen op onmogelijke plekken. 3 voorbeelden bij de foto’s:



Binnen 1 vierkante kilometer waren 2 beverfamilies, namelijk 1 grote burcht en een familie die in holen woont. Het voedsel in de buurt is straks op, bijna alle bomen liggen plat en zijn kaalgevreten. De zomers met een breder voedselaanbod zijn nog wel door te komen, maar elke winter wordt het moeilijker. Nu is er een 3de grote burcht bijgekomen. Hoogwaterbestendig, dat dan weer wel. Maar wat heb je aan een mooi huis als er geen brood op de plank is?











Op een plek met glooiend lopende oevers kan een bever geen burcht met een onderwateringang bouwen. Omdat alle goede plekken al bezet zijn heeft een beverfamilie hier toch een burcht gemaakt. Om ongezien naar binnen te gaan hebben ze een tunneltje van takken op de glooiende oever gemaakt. Tip: ze kunnen hem ook nog een beetje uitdiepen.





Binnen de vestingwerken van het kleine stadje Stevensweert zit een alleenstaande bever met weinig toekomstperspectief. Hij woont en slaapt onder een bruggetje, maar ik verwacht dat hij wel ergens een hol met onderwateringang gaat graven als hij een zwakke plek in de beschoeiing vindt. Hij eet gras, brandnetels en wortelstokken van riet. Er is geen boom te bekennen, dus hoe hij zijn gebit moet onderhouden is me een raadsel. Gaat hij knagen aan de bruggetjes?

donderdag 12 maart 2020

Voortgang onderzoek beverdammen nog onzeker

Onderzoeksbureau Natuurbalans, dat in de Roode Beek bij de Meinweg onderzoek uitvoert naar de invloed van beverdammen op het ecosysteem, gaat de voorwaarden inventariseren om te zien of dit onderzoek doorgang kan vinden. Dit onderzoek werd stilgelegd nadat het door het (illegaal) verwijderen van beverdammen op niets was uitgelopen. Zowel de Provincie Limburg als Waterschap Limburg willen het onderzoek voortzetten, maar door de verstoorde verhouding met het onderzoeksbureau is nog allerminst zeker of het zal doorgaan.
Op de foto's is één van de bewuste dammen te zien met een wildcamera van de onderzoekers op het moment dat er nog niets aan de hand was. (september 2018)
Lees onderstaande mededeling van Gedeputeerde Hubert Mackus.


Onderwerp
Mededeling portefeuillehouder inzake project “effecten bever op flora en fauna in het Rode beekdal”.

Geachte Staten,
Met deze brief brengen wij u op de hoogte van de voortgang en actuele stand van zaken van het projectonderzoek naar het effect van de aanwezigheid van de bever op het ecosysteem en doelsoorten van de Rode beek op de Meinweg. Portefeuillehouder Mackus heeft u deze toezegging gedaan in de vergadering van de Statencommissie Ruimte, Landbouw en Natuur van 10 januari jl. Op 5 februari jl. zijn over dit onderwerp ook statenvragen van de Partij van de Dieren beantwoord.
Aanleiding
Op 5 januari 2018 heeft de provincie Limburg, mede op verzoek van het Waterschap Limburg en een
lokale beveronderzoeker een opdracht verleend aan Bureau Natuurbalans voor het onderzoek naar de effecten van de aanwezigheid van de bever in de Rode beek voor de periode van vijf jaar. Lopende het onderzoek traden er gebeurtenissen op die niet op voorhand waren voorzien.
·       *     Er vond een bosdunning plaats op Duits grondgebied waarna de bevers tijdelijk het gebied hebben verlaten.
·       *      Door dammenbouw werd een particulier bos met een Natura-2000 doelstelling onder water gezet dat hierdoor kan afsterven, waarna werd besloten om één dam te verwijderen en een dam te verlagen.
·      *      Er worden door mensen in opbouw zijnde dammen verwijderd waardoor de bevers onrustig zijn en continue op zoek gaan naar een nieuwe locatie. Hierdoor komen ze in conflict met het buurpaar bevers, wat het onderzoek verstoord. Eind 2019 is er een dode bever in het gebied gevonden. De vraag is of deze verstoringen dusdanig groot zijn dat het onderzoek niet meer kan worden uitgevoerd.

Bijeenkomst 6 februari jl.
Op 6 februari jl. heeft Bureau Natuurbalans, het onderzoeksbureau dat het onderzoek uitvoert, de
projectgroep (waterschap, provincie en onderzoekers) bij elkaar gebracht. Een belangrijke vraag is of alle partijen nog met elkaar verder willen, en onder welke voorwaarden omdat de onderlinge verhoudingen op scherp zijn gezet. Om deze vraag te kunnen beantwoorden is het ook belangrijk hoe het gaat met de bevers en de andere soorten in de eerste jaren van het onderzoek.
Onderzoeksgegevens
Uit de eerste gegevens blijkt dat door de aanwezigheid van de bevers er meer variatie aan het optreden is in het beekdal. De bevers zijn sinds de verstoringen minder actief geworden, maar nog steeds aanwezig, hoewel de dode bever die is gevonden deel uitmaakte van een van de beverpaartjes. Er komen door dammenbouw en vraat van de bevers meer algemene soorten bij. Hierdoor is er echter wel minder ruimte voor de zeldzame, kenmerkende soorten van dit beekdal zoals zeldzame macrofauna (waterinsecten) en de vissen van snelstromende wateren. Ook de bronlibel is sinds de droogte van 2018 en 2019 in de regio voor de voortplanting geheel afhankelijk geworden van de bronnen langs de Rode beek. Deze kunnen door dammenbouw van de bever onder water komen te staan en verloren gaan. Doordat er door dammenbouw meer stroming achter de dam ontstaat, is de kwaliteit voor de zeldzame soorten wel plaatselijk verbeterd. Een aantal gezenderde vissen komen wel door de dammen heen, maar ook een aantal niet. Of de beekprik, een Natura-2000 doelsoort, negatieve effecten ondervindt, is nog niet duidelijk geworden. Het beeld is echter nog niet volledig. De gegevens laten zien dat het nog steeds waardevol is om te blijven meten en door te gaan met het onderzoek.
Hoe nu verder?
Zowel de provincie als het Waterschap Limburg heeft aangegeven door te willen met de proef. Om dit
echter mogelijk te maken is het nodig om de voorwaarden opnieuw te definiëren. Een belangrijke vraag daarbij is of en hoe er wordt ingegrepen door het verlagen of verwijderen van dammen indien een belang hierom vraagt. Een gedeelde voorwaarde is in ieder geval dat de bevers rust krijgen en dat daarom de proef om de bevers een rustige locatie te geven moet worden uitgevoerd voor de bevers aan de voortplanting beginnen. Hiervoor ligt een plan klaar.
Besluit.
Afgesproken is dat onderzoeksbureau Natuurbalans, dat het onderzoek uitvoert, de verdere voorwaarden gaat inventariseren voor 10 maart a.s. waarna de betrokken partijen besluiten om wel of niet door te gaan voor de start van het voortplantingsseizoen van de bever.

Gedeputeerde Staten van Limburg, namens dezen, H.J.H. Mackus

zaterdag 29 februari 2020

Het nut van hoogwatervluchtplaatsen







Of deze bult zand bedoeld was om de bevers te helpen, dat vraag ik me af, maar feit is dat deze als hoogwatervluchtplaats goede diensten heeft bewezen.







Misschien is deze hoop er ooit door weet ik wie neergekwakt om er maar vanaf te zijn; dat zal de bever een zorg zijn, want hij zat er mooi droog. Het water heeft bijna tot op het pad gestaan en ik denk dat er tijdens de hoogwaterperiode geen mensen met honden of andere wandelaars langskwamen. 
Lekker rustig voor de bevers. 



Rondom in de zandhoop waren wel vijf kuilen uitgegraven en voorzien van een bedje van houtsnippers.













Dit bewijst in ieder geval het nut van hoogwatervluchtplaatsen en het voorkomt graverij in dijken.




zaterdag 8 februari 2020

Vertellen over de bever bij L1


In de het natuurprogramma "Natuur en zo" van de regionale omroep L1 mocht ik in de serie "Buitengewoon"over de bever vertellen. Het werd vanmorgen uitgezonden. Nalezen en luisteren kan via deze link


Hengelaars die graag vissen bij de Teggerse Plas bij Ohé en Laak klagen over de in het water gevallen bomen die door bevers zijn omgeknaagd, want dan blijven hun vissnoeren vast zitten in de takken. Daarom worden in opdracht van de visvereniging bomen die gevallen zijn of dreigen te vallen verwijderd.
Vorige week liep ik er rond met Immy Willekens om de radio-opnamen te maken. Men was juist op dat moment bezig dikke boomstammen af te voeren en ik vroeg naar de reden daarvan. Sportvisserij dus! Zo werd meteen mooi duidelijk hoe de bever de mens soms in de weg zit en vooral ook andersom.
Gelukkig was men zo wijs de bomen niet helemaal af te voeren, maar op een plek te leggen waar de bever er nog van kan eten en de vissers er geen "last" van hebben. Enkele jaren geleden is er ook een hele partij bomen omgezaagd, volgens mij zijn die toen verwijderd. Dom natuurlijk, want dan pakt de bever meteen een volgende boom.

Ik heb het niet zo op hengelaars. Tegenwoordig werken ze bijna allemaal met gigantisch lange lijnen, die metersver het water worden ingeworpen. Daarna turen ze op hun mobieltje, drinken een biertje of gaan liggen slapen in hun tentje tot er een belletje rinkelt. Vis aan de haak!
Als ik met mijn kano onder hun lijnen wil doorvaren zijn ze meestal boos, als ik er met een grote omweg omheen kano trouwens ook. Er zijn natuurlijk uitzonderingen en soms groeten we elkaar vriendelijk; aan mij ligt het niet.
Afgelopen zomer vond ik een kreeft, helemaal verward in het vissnoer en ten dode opgeschreven. Een visdraad zat hoog in de boom vast en hing naar beneden, via een bevertak naar de bodem. Dat wilde ik eruit trekken vanuit mijn kano. Toen ik het laatste deel omhoogtrok bleek er een kreeft in vast te zitten. Ik probeerde hem los te maken, maar dat lukte maar deels. Helaas was het beestje denk ik ook al teveel beschadigd. Toen ik na 1,5 uur weer ging kijken had hij zich iets verplaatst, maar het zag er niet goed uit. Bewoog nauwelijks meer. Ik had natuurlijk geen schaar bij me.
Ik zie vissnoer in bomen hangen, in struikgewas, Er wordt massaal illegaal gekampeerd, vuur gestookt en vuilnis achtergelaten. Nee, ik heb het niet zo op hengelaars.



zondag 5 januari 2020

Beverbericht in De Gelderlander

Onlangs werd ik hierover gebeld....ze weten me wel te vinden. Naar aanleiding van de vragen die ik uitgebreid heb beantwoord verscheen dit gisteren in dagblad De Gelderlander. 










Vreemd genoeg denken veel lezers al gauw dat ik een man ben. Zo ook twee jaar geleden naar aanleiding van een bijtincident bij Culemborg. Toen werd ik gebeld door Omroep Gelderland. Het AD transformeerde mij naar een man. (zie tekst hieronder)





"De wond is in het ziekenhuis gehecht. Daar keken ze ook op van de beverbeet. Beverkenner Willy de Koning uit Sittard zegt tegen Omroep Gelderland dat het hoogst zelden voorkomt dat bevers in het water mensen of dieren aanvallen. Op het land gebeurt dat relatief vaker.
De bever heeft zich in dit geval vermoedelijk bedreigd gevoeld, denkt De Koning. Een andere mogelijkheid is dat in buurt van de zwemplek een beverburcht met jongen is. Zijn advies is daar uit de buurt te blijven en de bevers niet te verstoren."