Bron bericht en foto's: Calutra/Zoogdiervereniging
https://calutra.wordpress.com/2016/05/20/een-bever-in-je-dijk-wat-nu/
door Vilmar Dijkstra (Zoogdiervereniging)
Vorig jaar werd de Zoogdiervereniging benaderd door het Waterschap
Brabantse Delta over een beverfamilie die al enkele jaren huist in de
primaire waterkering langs de Bergsche Maas bij Waalwijk. Op de locatie
aangekomen wordt aan de verzakkingen in de dijk al snel duidelijk dat de
bevers zich niet alleen beperken tot een burcht
die
in/op de voet van de dijk ligt, maar ook verder de dijk in hebben
gegraven. Bij navraag blijkt dat de bevers er zich in 2010 hebben
gevestigd en dat er eerder een keer wat gaten zijn dichtgegooid. Nu was
echter een structurelere oplossing noodzakelijk. Vanuit de
Zoogdiervereniging hebben we geadviseerd om de burcht en de holen geheel
te verwijderen en de voet van de dijk aan te passen zodat deze minder
geschikt is om in te graven. De locatie was namelijk ideaal voor bevers
om te graven: relatief diep water met een steilrandje waarop een dichte
begroeiing van voornamelijk wilgenstruiken staat.
Op de burcht was recent modder en takken opgebracht en dat is een
teken dat er op dat moment (juli 2015) jonge bevers in de burcht
aanwezig waren. Mijn ervaring tijdens het onderzoek in de Biesbosch was
namelijk dat indien er in het voorjaar of vroege zomer aan de burcht
werd gebouwd, er jongen aanwezig waren. Andersom werkt deze redenering
overigens niet: als er niet in die periode aan een burcht wordt
gebouwd, wil dat niet zeggen dat er geen jongen aanwezig zijn. Vanwege
de aanwezigheid van die jongen en omdat het nog geen hoogwaterseizoen
was, is toen besloten om tijdelijk een alternatief als dagrustplaats aan
te bieden en in september de burcht en holen weg te halen. De bevers
hadden dan nog tijd genoeg om voor de winter een nieuwe goede
dagrustplaats te creëren. Tegelijkertijd werd ook de voet van de dijk
aangepast en alles afgerond voordat in oktober het hoogwaterseizoen
begint.
Begin september werd met behulp van wilgenstammen en –takken een
simpele kunstburcht gemaakt. Zodat de bevers met hun relatief kwetsbare
jongen in ieder geval een alternatief hadden om de dag door te brengen.
Eind september werd de burcht onttakeld en werden de holen in de dijk
met behulp van een graafmachine opengelegd. Uiteindelijk was het
noodzakelijk om een tweede graafmachine in te zetten, omdat de dijk over
een kleine 20 meter lengte was ondergraven met een zevental holen! De
aanwezigheid van een elektriciteitsleiding en een kwetsbaar kwelscherm
maakte het werk nog een stukje lastiger. Eén hol was deels ingestort en
verlaten. Twee holen waren maar enkele meters kort, maar waren nog
‘onder constructie’. De andere vier holen liepen ongeveer 10 meter de
dijk in (tot aan het kwelscherm), waren onderling met elkaar verbonden
en bevatten drie kamers. Ook bij deze holen waren de bevers nog bezig ze
te verlengen (evenwijdig aan het kwelscherm). Doorgaans zijn de gangen
die bevers graven ongeveer 30- 50 cm in doorsnede, maar hier kwamen we
een gang tegen van 1 meter breed en 40 cm hoog. Door de bevers was
ongeveer 4 tot 5 kuub grond uit de waterkering gegraven. Daardoor was
een onveilige situatie ontstaan, die bij een serieus hoogwater uit de
hand had kunnen lopen. Het grote geluk was dat de bevers niet door het
kwelscherm geknaagd waren (wat niet ondenkbaar was).
De kunstburcht is waarschijnlijk niet als dagrustplaats gebruikt. De
bevers bleken op een andere locatie ook holen te hebben en hebben zich
daar teruggetrokken tijdens de werkzaamheden. Wel werd er van de
kunstburcht gegeten.
De Zoogdiervereniging heeft het waterschap geadviseerd om het gehele
werkgebied te bekijken op voor ingraving door bevers kwetsbare
waterkeringen en deze op termijn aan te passen. Het gaat meestal om
relatief kleine delen van een waterkering die gevoelig zijn voor
ingraving. De kans op ingraving is aanzienlijk te verkleinen door deze
locaties aan te passen. Dat kan door een geleidelijke overgang van water
naar land te creëren, of als die ruimte er niet is, de oever te
verstevigen met gaas of stenen. In alle gevallen is het raadzaam om de
op die oever aanwezige bomen en struiken te verwijderen. Wel is het
raadzaam de bevers in de directe omgeving een goede alternatieve locatie
aan te bieden om een burcht te bouwen of holen te graven. Dat is
relatief eenvoudig te realiseren door een steile oever te creëren in
combinatie met een waterdiepte van 1-1,5 meter diepte en deze met wilgen
te beplanten. Door een dergelijke constructie te maken in de vorm van
een (schier)eiland wordt de kans op succes vergroot.
Tenslotte heeft de Zoogdiervereniging het waterschap geadviseerd om
in de toekomst direct in te grijpen als zich weer een bever in een
belangrijke waterkering vestigt. Dat voorkomt hoge kosten en verkleint
het risico op een dijkdoorbraak. De wetgeving is dusdanig dat op tijd
ingrijpen mogelijk is.
Een bever brengt in de herfst zijn burcht op orde met takken en modder,
maar ook nu - als er jongen zijn - gebeurt dat soms. Gisteravond zag ik
dat. 
